Kigali/Amsterdam

Home

 

Social engineers

  

Programmes

 

Articles

 

About us

 

Contact

 

Rwanda anti-corruption achievements, capacity building on consultancy - Stillare
Placemaking: cities in green - Stillare
Back to Basics - Stillare
Story of the Rocks, Zimbabwe - Stillare
Capacity building on negotiation, Ministry of Finance, Ghana - Stillare
Stillare logo
Eritrese statushouders: hoe krijgen we ze aan de gang - Stillare
Stillare, Social Engineers
Polarisatie en maatschappelijke onvrede, een veenbrand - Stillare
Eritrese statushouders: hoe krijgen we ze aan de gang?

 

Gemeenten niet langer met handen in het haar over Eritrese statushouders

Hulp- en dienstverleners, artsen en onderwijzers, ze zeggen het bijna allemaal: “We weten niet hoe we tot de groep Eritrese statushouders moeten doordringen”. De Eritrese groep wordt door professionals als ‘echt anders’ ervaren. “Ze zijn moeilijk benaderbaar”, wordt gezegd, “Ze lijken wel van Teflon”, zegt een ander: “alsof alles wat ik tegen ze zeg direct weer van ze af glijdt”. Agnes Dinkelman, social engineer van Stillare, dook in de materie en kwam stukje bij beetje tot verklaringen en een aanpak.

Achtergrond
Hebben statushouders uit Syrië, Irak of Afghanistan een afschuwelijke tijd achter de rug door oorlog en geweld, de Eritreeërs van de laatste migratiegolf hebben de pech dat hun land sinds 2001 het basale vertrouwen en de basale structuren die een maatschappij nodig heeft om aan zichzelf te bouwen grotendeels is kwijt geraakt.
Als je opgroeit in een samenleving zoals die van huidig Eritrea dan is een georganiseerde maatschappij, zoals die van ons, volledig vreemd. De meeste Afrikanen en Arabieren kennen een redelijke mate van ordening in hun land. Eritreeërs worden vooral geconfronteerd met de regel van de hiërarchie. De overheid bepaalt het leven van de bevolking grotendeels. We zien een lage levensstandaard, gebrek aan goed onderwijs, geen vrije beroepskeuze, nauwelijks toegang tot informatie en geen vrije nieuwsgaring. De VN deed onlangs onderzoek en een van de researchers becommentarieerde het onderzoekswerk als volgt: “We zien zelden een schending van de mensenrechten met de schaal en reikwijdte die op dit moment te zien is in Eritrea.”*

‘Realiseer je dat de statushouder structuur mist, informatie mist, iets niet heeft. Op een gehandicapte ga je ook niet zitten vitten.’
(man, hulpverlener, Eritrese achtergrond)

Door de vele mensen die in dienst zijn van de president hebben velen het gevoel dat ze voortdurend op hun hoede moeten zijn. Dat maakt onzeker en wantrouwig. In geval van een vluchtend familielid moet de familie een hoge boete betalen. Dat leidt zeer regelmatig tot onteigening of detentie als de boete niet betaald kan worden. De dienstplicht (voor zowel jongens als meisjes) is een van de concrete aanleidingen om te vluchten: hij is voor onbepaalde tijd. Er zijn Dinkelman gevallen ter ore gekomen van personen die meer dan 15 jaar gediend hebben en vervolgens zijn gevlucht. Over de dienstplicht wordt ook wel gesproken als slavenarbeid. Er wordt bijvoorbeeld gewerkt in fabrieken of aan wegen en gebouwen in omstandigheden van grote hitte of extreme koude.

Gevolgen
Het gedrag van de Eritrese statushouders van de laatste migratiegolf is geen afspiegeling van de cultuur, wat we zien zijn de gevolgen van langdurige repressie. De gevolgen zijn niet gemakkelijk te overzien. Want wat gebeurt er met een jong mens dat opgroeit in een omgeving van gerechtvaardigd wantrouwen? Wat betekent dat voor de wijze waarop deze mensen zich gedragen in een nieuwe situatie, bijvoorbeeld in Nederland? Wij zijn bijvoorbeeld gewend om met een veelheid aan informatie en informatiebronnen om te gaan. Maar hoe is dat voor een groep die nauwelijks toegang had tot informatie? Eritrese statushouders kunnen zich door gebrek aan ‘ondergrond’ onvoldoende beeld vormen van hoe onze vergaand geordende samenleving in elkaar zit.

Eritrese werknemer KFC - Fotostudio Wierd
Fotostudio Wierd

Naast gebrek aan ‘ondergrond’ is er nog het probleem van de oriëntatie op het collectief. Deze mensen hebben een wij-groep nodig om volop te kunnen functioneren. De wij-groep ontbreekt op dit moment, ondanks de grote groep Eritreeërs in Nederland. Het onderling wantrouwen dat vat op ze had in Eritrea is niet verdwenen. Dezelfde krachten (tussen leden van de overheid en individuele burgers) zijn in Nederland vertegenwoordigd. Er is daarom Nederlandse hulp nodig om statushouders te helpen om tot een gezonde wij-groep te komen. Een dergelijke groep kan defunctie hebben van een thuisbasis van waaruit de leden zich kunnen ontwikkelen. Participatie en integratie in Nederland kan niet op de gebruikelijke manier tot stand komen. Dat hebben de hulp- en dienstverleners haarfijn aangevoeld.


Eritrea-lezing Agnes Dinkelman

 

Cijfers

In 2015 en 2016 heeft een groot aantal vluchtelingen uit Eritrea in Nederland asiel aangevraagd. Gezien de situatie in Eritrea is hen in veel gevallen een verblijfsvergunning verleend. Eritrese statushouders moeten hun weg vinden in gemeenten. Dat blijkt niet zomaar makkelijk. De afstand tot onze maatschappelijke realiteit blijkt groot.
De eerste migratiegolf Eritreërs betrof pakweg 1500 vluchtelingen in de periode van 1980-1998. Zij vluchtten voor de onafhankelijkheidsoorlog of om de wederopbouw van Eritrea. De tweede golf van ongeveer 6000 vluchtelingen kwam tussen 1998 en 2010. Zij zijn gevlucht voor het grensconflict met Ethiopie. In de derde golf die in 2010 is begonnen zijn pakweg 14.000 vluchtelingen naar Nederland gekomen. Zij vluchtten voor het huidige regime.

 

Reacties uit het land

De 14 Twentse gemeenten: 97 % van de deelnemers in Twente waardeert het programma zeer hoog en vindt het een aanrader voor collega’s.
Woorden als verhelderend, nieuw perspectief, confronterend, praktisch, bruisend, stimulerend en onderhoudend typeren de respons uit Katwijk, Leiden, Amsterdam, Rijssen, Utrecht, Oldenzaal, Breda, Alphen en Enschede.
De suggesties voor een aanpak die zowel recht doen aan individuen, aan de groep en aan de Nederlandse gemeenten worden zeer gewaardeerd. Steeds meer gemeenten krijgen op deze manier handvatten voor een aanpak voor Eritrese statushouders. Precies dat maakt dat er een opmaat ontstaat voor succes met deze bijzondere groep.

Een vervolgaanbod vindt u in de rechterkolom.

 

Onderwerpen

• Gevolgen van repressie voor de sociale en psychologische ontwikkeling van mensen
• De situatie van de wij-groep in Nederland
• Verwachtingen van statushouders ten aanzien van Nederland
• Persoonlijk contact
• Omgaan met regels en codes
• Verantwoordelijkheid nemen
• Scholing en arbeid
• Opvoeding
• Vrouw-manverhouding
• Relatie met werkgevers
• Geestelijke gezondheidszorg
• Rol van hulp- en dienstverleners

 

Eritrea-lezing

Agnes Dinkelman heeft gezocht naar een aanpak die Eritrese statushouders van de huidige migratiegolf verder kan brengen. In haar lezing ‘Naar een Nederlands-Eritrees netwerk’ gaat ze uitgebreid in op relevante onderwerpen zoals gevolgen van repressie voor de sociale en psychologische ontwikkeling van mensen, de situatie van de groep in Nederland, verwachtingen van statushouders ten aanzien van Nederland, persoonlijk contact, omgaan met regels en codes, verantwoordelijkheid nemen, scholing en arbeid, opvoeding, vrouw-manverhouding, relatie met werkgevers, geestelijke gezondheidszorg en de rol van hulp- en dienstverleners.
Dinkelman deed literatuurstudie en interviewde en observeerde ruim 30 statushouders (uit alle drie de migratiegolven) en sprak met talloze begeleiders. Ze maakte op basis van haar kennis van mentaliteiten, wereldbeelden en sociaal maatschappelijke dynamiek een analyse. Op basis daarvan ontwikkelde ze een set aan handelingsperspectieven voor de opvang en begeleiding van Eritrese statushouders.

Haar programma bestaat uit een lezing met aansluitend uitwisseling en verdieping op basis van de reacties van de deelnemers. Duur: 2,5 uur.

 

Vervolgaanbod

Als vervolgaanbod op de Eritrea-lezing brengt Stillare vier trainingen naar keuze van elk een dagdeel. Vooraf wordt uw casuïstiek verkend zodat het programma naadloos aansluit bij uw praktijk.

Sturing op Nederlands-Eritrese Netwerkontwikkeling
• Gedrag: Cultuur of Repressie (incl. rollenspellen)
Toegang tot arbeid en werkgeverschap
Verhalende gezondheidsvoorlichting

In overleg is de inzet van gastsprekers (bijvoorbeeld werkgevers) mogelijk.

Computer met pop
Neem voor meer informatie en boekingen contact op met Agnes Dinkelman:
06-361 686 43

 

Belangstelling?

I am smart - Agnes Dinkelman